แม่ที่ตั้งครรภ์มักจะเครียดไม่มากก็น้อย เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ รู้สึกต่อรูปร่างของตัวเองที่เปลี่ยนไป กังวลเกี่ยวกับทารก อนาคต ความสัมพันธ์ต่างๆ กับ สามี เพื่อน หรือญาติพี่น้อง นอกจากนี้อาการที่เกิดจากการตั้งครรภ์ก็ส่งผลให้เกิดภาวะเครียดได้ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย ปัสสาวะบ่อย ปวดหลัง และนอนไม่หลับ
          แม่ที่เครียดเล็กน้อยและปรับตัวได้ดี จะไม่มีผลเสียต่อการตั้งครรภ์ อาจทำให้มีการดูแลตนเองดีขึ้น แต่ถ้ามีความเครียดสูงมากจะเกิดผลเสียทั้งต่อตัวแม่และต่อทารกในครรภ์
          อาการเครียดในระยะสั้น จะเกิดอาการเหนื่อย นอนไม่หลับ ตื่นเต้น เบื่ออาหารหรือเจริญอาหารมาก ปวดศีรษะ และปวดหลัง แต่ถ้าปล่อยให้เครียดนานจะทำให้ภูมิต้านทานต่อการติดเชื้อลดลง ความดันโลหิตสูง และเกิดโรคหัวใจตามมาได้
          เนื่องจากภาวะเครียดของมารดาจะทำให้สารเคมีและฮอร์โมนที่เกิดจากความเครียดหลั่งออกมามากขึ้น ทำให้เส้นเลือดที่ไปยังมดลูกและรกเกิดการหดตัว ทำให้ปริมาณออกซิเจนที่ไปยังทารกในครรภ์ลดน้อยลง ผลตามมาทำให้เกิดการแท้ง ทารกเติบโตช้าในครรภ์ ทารกติดเชื้อในครรภ์สูงขึ้น มีรายงานว่าทารกที่คลอดจากมารดาที่มีภาวะเครียด ในระหว่างตั้งครรภ์ โดยเฉพาะในการตั้งครรภ์ช่วงแรกจะมีอารมณ์ซึมเศร้า และไวต่อการกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อมภายนอก
          สำหรับผลที่เกิดกับทารกในระยะยาวจะทำให้มีโอกาสเสี่ยงต่อ โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง และโรคเบาหวานเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ยังส่งผลถึงปัญหาทางจิตใจ และการปรับตัวทางสังคมตามมา

จะรู้ได้อย่างไรว่าแม่เครียด
          คุณสามารถตรวจสอบตนเองว่ามีอาการและความรู้สึกต่อไปนี้หรือไม่

ถ้าตอบว่ามีบางครั้ง มากกว่า 3 ข้อขึ้นไปแสดงว่ามีภาวะเครียด ควรจะหาวิธีลดความเครียด

วิธีการลดหรือคลายความเครียด

มารดาที่มีสุขภาพแข็งแรง จะเป็นเกราะคุ้มกันไม่ให้เกิดภาวะเครียด วิธีการลดหรือคลายความเครียดมีดังนี้
1. รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ครบ 5 หมู่ และครบ 3 มื้อ
2. นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ อย่างน้อยวันละ 6-8 ชั่วโมง
3. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
4. ลดการทำงานลง
5. การพูดคุยหรือระบายความในใจหรือความเครียดกับสามี เพื่อนฝูงที่สนิทสนม หรือกับคุณพ่อคุณแม่
6. ทำกิจวัตรประจำวันหรือสิ่งที่คุณชอบ อย่างน้อยวันละ 20-30 นาที
7. ออกไปเที่ยว ทำกิจกรรมนอกบ้านหรือพักผ่อน
8. นั่งสมาธิ
9. ฝึกโยคะสำหรับสตรีตั้งครรภ์
10. ฝึกจินตนาการ แต่เรื่องที่ดีหรือทำให้เรามี
11. หาความรู้ถึงอาการที่พบบ่อยระหว่างการตั้งครรภ์และวิธีการแก้ไข
12. หลีกเลี่ยงการพึ่งสารเสพติด เช่น บุหรี่ แอลกอฮอล์ หรือยาระงับประสาท
13. หาโอกาสอบรมการตั้งครรภ์คุณภาพ เพื่อให้ทราบข้อมูลเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ การคลอดและการดูแลบุตรหลังคลอด

<<Back