หน้าแรก
ข่าวสาร
ชมรมจิตแพทย์เด็กและ
วัยรุ่นแห่งประเทศไทย
คณะกรรมการ
จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น
บทความสำหรับประชาชน
บทความสำหรับแพทย์
แนวทางการรักษา
โรงพยาบาลที่มีบริการด้าน จิตเวชเด็กและวัยรุ่น
สถานที่ทำงานจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น
สมัครสมาชิก
หนังสือแนะนำ
 

เทคนิคการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

          การเปลี่ยนพฤติกรรมในเด็กโดยใช้พฤติกรรมบำบัด สามารถนำไปใช้ได้ทั้งที่บ้านและที่โรงเรียนโดย อาจใช้เทคนิค ต่างๆดังนี้
          1. จัดสิ่งแวดล้อม สร้างบรรยากาศให้เหมาะสม เช่นเวลาเรียน ควรปิดโทรทัศน์ ไม่ควรมีสิ่งรบกวน
          2. ใช้สิ่งกระตุ้น ตัวกระตุ้น ที่ช่วยส่งเสริม สร้างแรงจูงใจ เช่นรูปนักกีฬาที่ชื่นชอบ ช่วยกระตุ้นให้ฝึกซ้อมกีฬา ตารางการดูหนังสือ ช่วยกระตุ้นให้อ่านหนังสือ
          3. การสร้างเงื่อนไข เช่น จะดูโทรทัศน์ได้เมื่อทำการบ้านเสร็จแล้วเท่านั้น
          4. ใช้รางวัล เมื่อทำดี มีรางวัล อาจเป็นคำชม สิ่งของ เงิน หรือโอกาสพิเศษ หรือ ใช้รางวัลที่เป็นแต้ม ที่สามารถสะสมมากขึ้นเพื่อแลกเป็นรางวัลที่ใหญ่ขึ้น
          5. แก้ไขด้วยการทำซ้ำ เช่น ล้างจานไม่สะอาดก็ให้ล้างจานไปอีก 5 วัน เขียนคำที่ผิดให้ถูกต้องบนกระดาน 100 จบ
          6. ดัดพฤติกรรม ค่อยๆฝึกหรือแก้ไขพฤติกรรมทีละน้อย เช่น การสอนให้สวมเสื้อ เริ่มจาก การฝึกใส่กระดุม
          7. เป็นแบบอย่างที่ดี และต้องมีพื้นความสัมพันธ์ที่ดีมาก่อน
          8. ใช้สิ่งทดแทน หรือใช้น้ำดีไล่น้ำเน่า หากิจกรรมที่ดี มาทดแทน หรือเบนความสนใจไปจากกิจกรรมที่ไม่เหมาะสม เช่น เล่นกีฬาแทนที่การเล่นเกม ให้โอกาสช่วยเหลือคนอื่นแทนการแกล้งน้อง
          9. ลงโทษ การทำให้เกิดความไม่พอใจเมื่อทำความผิด เช่น การตี ตัดรางวัล ตัดโอกาส เพื่อไม่ให้ทำความผิดอีก การใช้ควรระมัดระวัง อาจเกิดผลเสียตามมาได้มาก ต้องมีการตกลงกันล่วงหน้า
          10. ถอนพฤติกรรม ลดการลงโทษ ดุด่า ที่ไม่ได้ผล และยังทำให้พฤติกรรมนั้นยังคงมีอยู่

หลักการลงโทษ
          1. ไม่เสียความสัมพันธ์ระหว่างกัน
          2. หาข้อมูลให้ครบถ้วน อย่าลงโทษผิดคน ฟังเด็ก “แจ้งข้อหาให้ชัดเจน”
          3. ลงโทษให้ถูกคน อย่าลงโทษกลุ่มจากความผิดของคนๆเดียว
          4. ไม่อาย เสียหน้า เสียเกียรติหรือศักดิ์ศรีของมนุษย์ไม่ควรไล่ให้ไปพ้นๆ ไปขายเต้าฮวย ฯลฯ
          5. ไม่น่ากลัวเกินไป ไม่ควรขู่ หรือขู่แล้วไม่ทำตามที่ขู่
          6. ไม่รบกวนการเรียนรู้ปกติ ไม่ควรไล่ออกจากห้อง
          7. ไม่เสียความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง เช่น การด่าว่า เป็นสัตว์ ใช้คำพูดหยาบคาย
          8. มีการตกลงกันไว้ก่อนว่าถ้ามีการทำความผิด จะเกิดอะไรขึ้น
          9. ทำด้วยความสงบ ไม่ใช้อารมณ์
          10. ไม่รุนแรงจนบาดเจ็บ หรือมีความเสี่ยงต่ออันตราย
          11. เปิดโอกาสให้เด็กคิด ทบทวนตนเอง
          12. จบแล้วจบกัน ไม่คิดแค้น ไม่มีอคติต่อไป
          13. มองเด็กในแง่ดี คาดหวังดีต่อไป เปิดโอกาสให้แก้ตัวใหม่เสมอ

ตัวอย่างการปรับพฤติกรรม ที่อาจทดแทนการตี การตำหนิ การประณามหรือประจาน
          1. การขอเวลานอก งดการเข้าร่วมในกิจกรรม ให้เด็กมานั่งตามลำพังเพื่อพิจารณาสิ่งที่ได้ทำลงไปและผลกระทบ
          2. การออกกำลังเพิ่ม เช่น ให้วิ่งรอบสนาม วิดพื้น เลี้ยงลูกบอล 50 ครั้ง เป็นต้น
          3. การตัดคะแนน
          4. การตัดรางวัล งดกิจกรรมบางอย่าง
          5. การบำเพ็ญประโยชน์เพื่อส่วนรวม เช่น ล้างจาน ทำความสะอาดห้องน้ำ เช็ดรถ เป็นต้น
          6. การกักบริเวณ
          7. การจูงใจให้เปลี่ยนพฤติกรรมด้วยเทคนิคการให้คำปรึกษา โดยสร้างความสัมพันธ์ที่ดี สำรวจปัญหาร่วมกัน และเลือกเรื่องที่จะทำงานร่วมกัน ประคับประคองจิตใจให้อารมณ์สงบ หาทางการแก้ปัญหา กระตุ้นให้มองหาทางเลือก ข้อดีข้อเสีย ชี้แนะ ช่องทาง ข้อมูล ประกอบการตัดสินใจ ให้ตัดสินใจด้วยตนเอง การทดลองปฏิบัติด้วยตนเอง และติดตามผล

<<Back

 

 
Copy Right 2005 © Child and Adolescent Psychiatric Society of Thailand
Designed by SYSTOP CO.,LTD.